برای اینکه ساعت کامپیوتر شما درست کار کنه، سیستم عامل ها از روش های مختلفی استفاده می کنند. سیستم عامل ها ساعت خود را بر پایه ساعت سخت افزاری که درون Bios کامپیوتر نگهداری می شود، محاسبه می کنند و صحیح بودن این ساعت بسیار مهم است.

در لینوکس بسته timezone عملیات آماده سازی ساعت بر اساس وقت محلی را انجام می دهد.

یک نکته: بیم لینوکس و ویندوز یک تفاوت اساسی در محاسبه زمان وجود دارد

یکسری فرمان کوچک و مفید

همانطور که قبلا هم دیدیم، همه کارها و تنظیمات در لینوکس در فایل های متنی ذخیره می شوند. از این جهت فهم طرز کار لینوکس بسیار ساده تر از سایر سیستم های عامل است.

یکی از بخش های مهم یک سیستم عامل، مدیریت کاربران و سطوح دسترسی آنهاست. تنظیمات این قسمت در چند فایل ذخیره می شود که در اینجا بصورت خلاصه آنها را معرفی می کنیم.

یکی از قدیمی ترین ادیتور های لینوکس vi می باشد. این ادیتور که ظاهری بسیار ساده دارد، دارای امکانات نهان بسیاری است که اکثر افراد تا بحال از آنها استفاده نکرده اند.
اگر به Man page آن مراجعه کنید از امکانات این ادیتور ظاهرا ساده شگفت زده می شوید.

در اینجا من فقط یکسری از امکانات ساده و کاربردی vi را ذکر می کنم، بقیه اش را خودتون از man page زحمتش را بکشید. اگر چیز جالبی هم به دست آوردید ما را بی خبر نگذارید

گاهی اوقات انجام برخی کارها مثل دانلود یک فایل حجیم در سرور زمان زیادی می برد و وقتی شما با SSH به سرور متصل هستید، باید تا انتهای اجرای آن پروسه آنلاین باشید.

راه بسیار خوب برای نجات از این مشکل، اجرای پروسه ها در پس زمینه است. برای این کار کافی است که یک علامت & در انتهای خط فرمان تایپ نمایید.

اگر یادتون باشه در روند بوت گفتیم که با بوت شدن اولیه سیستم، پروسه init شروع به راه اندازی سرویس های کاربردی سیستم عامل می کند.

حالا ما می توانیم سرویس ها مورد نیاز را در همین مرحله بصورت یک daemon (نرم افزار که در پس زمینه همیشه در حال اجرا می ماند) اجرا کنیم و یا از xinetd استفاده کنیم.

RunLevel ها در واقع حالت ها مختلف کار سیستم عامل می باشد. هر یک از سطوح اجرایی با یک عدد معرفی می شوند. لینوکس 6 سطح اجرایی اصلی دارد که به شرح زیر می باشد:

سطح اجرایی 0 : halt
سطح اجرایی 1 : single user mode
سطح اجرایی 2,3,5 : multi user mode
سطح اجرایی 6 : reboot

boot loader اولین برنامه ای است که در هنگان روشن شدن کامپیوتر اجرا می شود. مسئولیت boot loader بارکردن و انتقال کنترل به کرنل سیستم عامل می باشد. پس از اینکه کرنل کنترل سیستم را به دست گرفت، سایر قسمتهای باقی مانده سیستم عامل را بارگذاری و اجرا می کند.

boot loader بر روی Master Boot Record ذخیره می شود. خب حالا سئوال دوتا شد؟ این MBR دیگه چیه؟

MBR یک بوت سکتور 512 بایتی است که در ابتدای هارد دیسک قرار دارد.

boot loader در واقع شامل یکسری درایورهای بسیار ساده برای شناختن فایل سیستم است. البته منظور در این مرحله تنها شناخت فایل سیستم منطقه ای است که در آن kernel image و initRD image ذخیره شده است.

لینوکس ها در گذشته از ابزای به نام lilo برای boot loader استفاده می کردند. اما با ظهور Grub این ابزار جایگزین lilo شد. همکنون اکثر توزیع های لینوکس از Grub استفاده می کنند.

deviceها از لحاظ دسترسی به دو گروه تقسیم می شوند:

char device : با این نوع دیواس ها می تواند بصورت فرمان های متنی ساده تماس ارتباط بر قرار کرد. مثلا modem یکی از این نوع دیواس ها می باشد. شما می توانید با ارسال یکسری AC Command که یکسری متن ساده می باشد، با این دیواس کار کنیم و به آن داده بدهیم و از آن داده بگیریم.

Block Device :  این نوع دیواس ها همانند هارد دیسک دارای بلوک های خاصی هستند که ما نمی توانیم مستقیم از آن استفاده کنیم. برای استفاده از این دیواس ها باید از یک واسط استفاده کنیم.
بطور مثال ما توسط فرمان mount این دیواس را به یک شاخه متصل کنیم و سپس از آن استفاده کنیم.

یکی از مباحث مهم در سیستم عامل، کرنل (kernel) و یا همان هسته اصلی سیستم عامل می باشد. هسته در واقع شامل یکسری فرآیندهای بسیار سطح پایین برای ایجاد ارتباط نرم افزارها با سخت افزار است.

قسمت هایی همچون مدیریت حافظه، رابطهای سخت افزارهای مختلف و ناظر و مدیر پروسه ها و فعالیت ها از اجزای هسته می باشند.

یکی از مهمترین موارد در کار کردن با لینوکس، آشنایی با ساختار شاخه ها در سیستم عامل است و بدانیم که هر چیزی در کجا قرار داد.
بطور کل در لینوکس همه چیز در قالب فایل ذخیره و مدیریت می شود و تمامی تنظمیات سیستم و ابزار ها و سرویس ها در فایل های متنی ذخیره شده است.

یکبار می خواستم ببینم که حجم کدام یک از هاست های روی سرور بیش از حد بزرگ شده، آخه هارد سرور خیلی پر شده بود، دنبال یه فرمان راحت بودم که به فرمان du برخوردم.

اگر بنویسید:

برای دیدن وضعیت پارتیشن ها و اینکه چه میزان فضای پارتیشن ها استفاده شده اند از فرمان کوتاه و ساده df استفاده کنید.

همین !

گاهی اوقات می خواهید از یک سرور به روی سرور دیگر فایل کپی کنید. یکی از راه های ساده برای این کار استفاده از فرمان SCP است.

داشتم تو لینوکس کار می کردم، خواستم یک فایل را از روی cool disk  بریزم روی هارد. کول دیسک را که زدم هیچ اتفاقی نیفتاد.
قبلا دیده بودم که در این مواقع باید کول دیسک را توسط فرمان mount فعال کنی، اما چون دقیقا ساختارش یادم نمونده بود، این دفعه که نحوه کار را یاد گرفتم، گفتم این مطلب را نیز در سایتم بنویسم تا همیشه همراهم باشه

مراحل کار خیلی ساده است :